Ik weet ongeveer wat ik wil

Begin met wat jij belangrijk vindt. Onderzoek in ieder geval:

• de inhoud van de opleiding;
• het beroep waarvoor je wordt opgeleid;
• het mbo-niveau;
• BOL of BBL;
• praktijk en stage;
• de duur van de opleiding;
• de locatie en reistijd;
• de begeleiding;
• de toelatingseisen (sommige opleidingen hebben aanvullende toelatingseisen);
• de kosten (denk ook aan boeken, laptop, werkkleding en andere spullen die je mogelijk nodig hebt);
• de mogelijkheden voor werk en doorleren.

Bij iedere opleiding vind je deze informatie. Je hoeft niet ieder punt even belangrijk te vinden. Kies een paar aandachtspunten die voor jou echt tellen. 

Er zijn opleidingen met een beperkt aantal opleidingsplekken, meld je hiervoor op tijd aan. 

Niveau 3 en niveau 4 zijn allebei goede keuzes. Welk niveau het beste bij je past, hangt af van je talenten, interesses en toekomstplannen.

Kies voor niveau 3 als:

• Je graag praktisch bezig wil zijn
• Je vooral wil leren hoe je je beroep zelfstandig uitvoert.
• Je na je opleiding snel aan het werk wil.
• Je sommige vakken van de niveau 4-opleiding heel lastig vindt.

Tip: na je niveau 3-opleiding kun je soms nog een specialistische opleiding van 1 jaar volgen op niveau 4.

Kies voor niveau 4 als:

• Je meer verdieping en theorie wil.
• Je plannen, organiseren en verantwoordelijkheid nemen leuk vindt.
• Je later misschien wil doorstromen naar het hbo.
• Je sterk bent in vakken zoals rekenen of taal (als dat belangrijk is voor je opleiding).

Kijk naar wat bij jou past

Je kunt met dezelfde vooropleidingen starten op niveau 3 en niveau 4. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar je diploma te kijken, maar ook naar wat bij jou past.

Bij sommige niveau 4-opleidingen krijg je meer theorie of moet je meer rekenen. Is dit niet je sterkste kant? Dan kan niveau 3 in dezelfde richting beter bij jou passen.

BBL kan goed bij je passen als je graag praktisch leert. Je doet meteen werkervaring op in een leerwerkbedrijf en krijgt salaris. Bekijk de voor- en nadelen van BBL en lees waar je rekening mee kunt houden.

Kijk verder dan alleen de opleidingsnaam. Een naam vertelt namelijk niet precies hoe je schoolweek en latere werk eruitzien.

Onderzoek daarom:

• wat je leert;
• welke vakken en opdrachten je krijgt;
• hoeveel praktijk je krijgt;
• hoe de stage is geregeld;
• voor welke beroepen je wordt opgeleid;
• wat je na de opleiding kunt doen.

Bekijk daarna hoe de opleiding er in het echt uitziet. Ga naar een Open Dag en praat met studenten en docenten. Overweeg je de opleiding serieus? Kom dan naar een Meeloopdag.

Gebruik meer dan één informatiebron. Lees de opleidingspagina, bekijk verhalen van studenten en verdiep je in de beroepen die bij de opleiding horen.

Ga daarna zelf kijken. Tijdens een Open Dag kun je studenten en docenten vragen hoe een gewone week eruitziet.

Stel een student bijvoorbeeld deze vragen:

• Welke vakken vind je lastig?
• Hoeveel huiswerk krijg je?
• Hoe zelfstandig moet je zijn?
• Hoe werkt het zoeken naar een stage?
• Wat valt jou als student soms tegen?

Kijk naar allebei.

De vakken, opdrachten, praktijk en stage moeten je voldoende aanspreken. De opleiding duurt een paar jaar, dat is te lang om iets te doen wat je niet leuk vindt. 

Kijk ook naar de beroepen waarvoor je wordt opgeleid. Lijken het werk en de werkomgeving je leuk? Dan past de opleiding misschien goed bij je.

Een opleiding kan interessant klinken, terwijl het latere werk minder goed bij je past. Andersom kan een beroep leuk lijken, terwijl de route ernaartoe niet aansluit op hoe jij graag leert. 

Soms weet je al welke studierichting je aanspreekt, hier staan ook beroepen genoemd. Weet je al welke opleiding je leuk vindt, dan vind je daar alle informatie.

Nee hoor. Je hoeft niet elk beroep leuk te vinden.

Kijk vooral naar de belangrijkste werkzaamheden. Spreken die je aan? En zie jij jezelf later in één van de werkvelden werken?

Welke keuzes kun je tijdens of na de opleiding maken? Misschien past één deel van het werkveld beter bij jou dan een ander deel.

De kans op werk is belangrijk, maar het is niet het enige dat telt. 

Als je een opleiding en beroep interessant vindt, dan is de kans groter dat je met plezier leert en werkt. 

Gebruik daarom verschillende vragen om een opleiding te kiezen:

• Vind ik het werk leuk?
• Past de opleiding bij mij?
• Kan ik na deze opleiding verder leren?
• Is er veel vraag naar dit beroep?
• Welke invloed kan AI hebben op dit beroep?

Ja, zeker. Een interesse is meestal breder dan één opleiding.

Ben je bijvoorbeeld creatief? Dan kun je ontwerpen, iets maken, presenteren of communiceren. Werk je graag met mensen? Dan kun je verzorgen, begeleiden, adviseren, lesgeven of verkopen.

Stel jezelf de vraag: Wil ik van een interesse mijn werk maken of wil ik dat als hobby houden?

Die vraag helpt je om opleidingen met dezelfde interesse toch van elkaar te onderscheiden.

Gebruik deze vergelijkingschecklist om opleidingen naast elkaar te zetten. Geef beide opleidingen een cijfer van 1 tot 10. Zo zie je welke opleiding het beste aansluit bij wat jij belangrijk vindt. Heb je ergens nog geen goed beeld van? Zoek de ontbrekende informatie op of kom naar een Open Dag om je belangrijkste vragen te stellen.

Op de studierichtingenpagina's krijg je een goed beeld van de opleidingen, beroepen en mogelijkheden binnen een vakgebied. Op kiesmbo.nl vind je een opleidingenvergelijker waarmee je snel verschillen ziet in niveau, leerweg, stage- en baankansen, studenttevredenheid, slagingspercentage en salaris. 

Als je beide opleidingen goed begrijpt, maak je makkelijker een keuze.

Ook heel verschillende opleidingen kun je vergelijken. Kijk vooral naar wat je met iedere opleiding kunt gaan doen.

Zoek per opleiding uit:

• Hoe ziet een gewone werkdag eruit in een beroep dat bij deze opleiding past?
• Welke werkzaamheden lijken mij leuk? En welke minder?
• In wat voor omgeving werk ik? Welke omgeving past het best bij mij?
• Welke mogelijkheden heb ik om na deze opleiding door te leren?
• Hoe zijn mijn kansen op werk en wat verandert er in dit beroep in de toekomst?

Het is belangrijk dat je opleiding het beste past bij wat jij graag doet en belangrijk vindt.

Dat hangt af van hoeveel opleidingen je interessant vindt. Je kunt eerst verschillende mogelijkheden verkennen. Kies daarna twee of drie opleidingen om goed met elkaar te vergelijken.

Als je te veel opleidingen tegelijk vergelijkt, wordt kiezen vaak lastiger. Begin daarom met een overzichtelijke selectie. Je hoeft andere opleidingen nog niet definitief af te strepen, je kunt er later altijd op terugkomen.

Schrijf per opleiding op wat goed bij jou past, wat minder goed past en wat je nog niet weet.

Gebruik daarna een Open Dag om je openstaande vragen te beantwoorden. 

De naam van de opleiding kan hetzelfde zijn, maar dat hoeft niet. Als je zeker wilt zijn of je dezelfde opleiding bij twee scholen vergelijkt, kijk dan naar de opleidingscode.

De uitvoering van het onderwijs kan wel per school verschillen. 

Daarom is het belangrijk om de opleidingen te vergelijken op de manier van lesgeven, de begeleiding, de stage en keuzemogelijkheden. Lees ook vooral de ervaringen van studenten. 

Bezoek de Open Dagen bij beide scholen. Dan ervaar je wat de sfeer is en waar jij je het fijnste voelt.

Ja, natuurlijk. Bij het Studiekeuzecentrum kijken we samen naar jouw interesses, mogelijkheden en vragen.

Een loopbaanadviseur helpt je om:

• richtingen op een rij te zetten;
• te ontdekken welke verschillen belangrijk zijn;
• vragen voor opleidingen te bedenken;
• een goede volgende stap te kiezen.

Ieder jaar helpen we meer dan 1000 studenten via Whatsapp, mail, telefoon of studiekeuzegesprekken. We helpen jou ook graag om een keuze te maken waar jij achter staat.