Ik heb nog geen idee
Dat is heel normaal. Je hoeft nu nog geen opleiding te kiezen. Kijk eerst rustig naar wat je leuk vindt, waar je goed in bent en welke richtingen je nieuwsgierig maken.
De belangrijkste vragen om te beginnen
Deze vijf vragen helpen je om vanuit "ik heb nog geen idee" de eerste stappen te zetten.
Begin klein. Een mbo opleiding kiezen begint niet bij een lange lijst opleidingen, maar bij jou. Denk eens na over deze vragen:
- Wat doe je graag (in je vrije tijd)?
- Waar krijg je energie van?
- Welke schoolvakken vind je leuk? En waar ben je goed in?
- In welke omgeving wil je graag werken? Buiten, op kantoor, in de horeca of in de haven?
- Wat zou je graag willen leren of proberen?
Gebruik je antwoorden om een aantal studierichtingen te bekijken.
Maak een lijstje van studierichtingen die je aanspreken. Heb je al opleidingen op het oog? Maak daar dan een lijstje van.
Schrijf bij elke keuze op:
- wat je leuk lijkt;
- wat je minder leuk lijkt;
- welke vragen je nog hebt;
- welke werkzaamheden en beroepen erbij horen;
- met wie of waarmee je later werkt.
Dit maakt het overzichtelijk. Je ontdekt welke richting of opleiding je verder wilt onderzoeken. Je hoeft de andere mogelijkheden nog niet definitief af te strepen.
Kijk naar wat je in het dagelijks leven doet. Denk aan school, sport, hobby’s, thuis of je bijbaan.
Vraag jezelf af:
- Welke activiteiten doe ik graag?
- Welke taken gaan mij makkelijk af?
- Waar krijg ik complimenten over?
- Waar vragen anderen mijn hulp bij?
- Waar ben ik trots op?
- Wat wil ik graag leren of waar wil ik goed in worden?
Vind je het lastig om dit zelf te bedenken? Vraag het eens aan iemand die je goed kent. Soms ziet een ander kwaliteiten die jij heel gewoon vindt.
Je hoeft nog geen beroep te kiezen. Maak eerst een wensenlijstje. Wat zou je graag willen doen in je werk, en hoe zou je graag willen werken?
Wat wil je graag doen?
- Mensen helpen of begeleiden
- Iets maken, bouwen of repareren
- Dingen organiseren of regelen
- Uitzoeken, rekenen of met informatie werken
- Creatieve ideeën bedenken of uitwerken
- Mensen adviseren of iets verkopen
- Problemen oplossen
- Met machines of materialen werken
Hoe en waar werk je graag?
- Samen met anderen of liever alleen
- Binnen of buiten
- Veel in beweging of op een vaste plek
Je kunt meerdere dingen leuk vinden. Die combinatie kan je op nieuwe ideeën brengen.
Ja, een studiekeuzetest kan je op weg helpen.
De uitslag geeft je ideeën voor richtingen en opleidingen die je misschien nog niet kende. Ook kan de test bevestigen wat je zelf al dacht.
Zie de uitslag als inspiratie. Herken je jezelf erin? Bekijk dan welke richtingen je nieuwsgierig maken en onderzoek die verder. Past een uitkomst niet bij je? Dan hoef je er niets mee te doen.
Meer vragen die je misschien herkent
Ook deze vragen komen vaak op als je nog aan het begin van je studiekeuze staat.
Ja, dat is heel normaal. Veel jongeren weten nog niet meteen welke opleiding bij hen past. En veel mensen doen later ander werk dan waarvoor ze zijn opgeleid.
Kies een opleiding die jou op dit moment leuk en interessant lijkt. Als je die afrondt, bouw je kennis en ervaring op voor jouw volgende stap.
Nee hoor. Je hoeft nu nog niet precies te weten welk beroep je later wilt.
Start met wat je interessant vindt. Help je graag mensen, werk je graag met techniek of cijfers, of spreken horeca, mode, sport of veiligheid je aan? Ben je graag creatief of vind je het leuk om dingen te organiseren? Misschien weet je nog geen beroep, maar spreekt een bepaald beroep je wel aan. Kijk dan wat je interessant vindt aan dat beroep.
Vanuit die voorkeuren kun je richtingen bekijken die mogelijk bij je passen.
Veel jongeren denken dat ze nergens echt goed in zijn. Maar dat betekent niet dat je geen kwaliteiten hebt. Iedereen heeft dingen waar hij of zij goed in is. Soms is het alleen lastig om die bij jezelf te zien. Je hoeft ook niet overal goed in te zijn. Je kiest juist een opleiding om nieuwe dingen te leren.
Kijk verder dan je schoolcijfers. Misschien kun je goed luisteren, je mening goed overbrengen, blijf je rustig als het druk is of geef je niet snel op. Wat gaat jou makkelijk af? Waar ben je trots op? En waar zou je graag nog beter in willen worden?
Vind je het lastig om dit te bedenken? Vraag het eens aan iemand die je goed kent. Soms ziet diegene kwaliteiten die jij zelf heel gewoon vindt.
Wat fijn dat je veel dingen leuk vindt. Dat is een mooi vertrekpunt.
Welke interesse zie je graag terug in je werk? Misschien ben je wel creatief maar wil je daarvan niet je werk maken.
Schrijf op wat je allemaal leuk vindt en waarom. Kijk of je dingen ziet die vaker terugkomen. Soms komen verschillende interesses samen in één richting. Misschien ben je bijvoorbeeld graag bezig met mode én werk je graag met mensen.
Maak daarna een top 5 van wat je graag in je werk wilt doen of terugziet. Denk aan mensen helpen, iets maken, creatief bezig zijn, dingen regelen, met je handen werken of buiten zijn.
Gebruik je top 5 om richtingen te vinden die je verder wilt bekijken.
Geen zorgen. Er zijn veel opleidingen en de naam vertelt niet altijd wat je tijdens een opleiding doet. Soms krijg je pas een beter beeld van een opleiding als je ziet hoe het leren en werken eruitziet.
Bekijk eens de ervaringsverhalen bij de opleidingen die je leuk lijken. Wil je meer video's kijken? Op KiesMBO.nl vind je korte filmpjes waarin studenten vertellen over hun opleiding en stage.
Wat vaak ook goed werkt is juist opleidingen wegstrepen. Wat lijkt je echt niet leuk en wat blijft er dan over? Verdiep je vervolgens in de opleidingen die overblijven.
Nee hoor, je kiest altijd zelf wat je wilt. Een studiekeuzetest geeft je ideeën om verder te onderzoeken, maar kiest niet voor jou.
De uitslag geeft je ideeën voor opleidingen die je verder kunt bekijken. Zie de uitslag dus als een startpunt.
Onderzoek daarna wat de opleidingen inhouden. Kijk wat je wel en niet bij je past.
Je hoeft het niet alleen te doen
Lijkt alles je leuk? Of juist helemaal niets? Het Studiekeuzecentrum helpt je graag verder.
Tijdens een studiekeuzegesprek van ongeveer 45 minuten neemt een loopbaanadviseur de tijd om samen met je te kijken naar:
- wat je interessant vindt;
- welke richtingen je kunt onderzoeken;
- wat voor jou een goede volgende stap is.
Je hoeft vóór het gesprek nog niet te weten welke opleiding je wilt doen.
Ben je al een stapje verder?
Weet je al (ongeveer) wat je wilt? Ga dan verder met de volgende fase.